Tarih Bilimi Nedir 10

Tarih, geçmiş zamanın incelenmesi bilimidir.[2] “Tarih”, geçmiş zamanda olan vakaların incelenmesinin semtı keşik, bu olaylarla dayalı bilgilerin esrarkeşfi, toplanması, organizasyonu, sunumu ve yorumlanması ile de ilgilenen bir şemsiye terimdir.[3]

İnsan veya kişi-dışı nüansı gözetmeksizin, görev ve dakika aralığının kestirildiği bir geçmiş dakika dilimde, neden-sonuç ilişkisi kurup, doküman ve bulgular eşliğinde bilgiler toplayan bir bilimsel nitelikli disiplin olan tarih, herhangi bir fen kümesine dahil edilmez; çünkü tarih, her düzlükın esbakini inceleyebilecek kadar geniş bir disiplindir. İnsanlık esbaki kal konusu evetğunda, edebiyatın icadından önceki zamanlara “tarih öncesi” denir.

Tarihî tetkik, geçmiş zamandaki vakalara müteallik bütün bilgilerin, vakaların vuku bulmuş olduğu dönemin şartları çekmece önüne allıkınarak, muhtemel evetğunca nesnel bir şekilde sunulması ile oluşur. Tarih, yaşanmış olan vakaların bir henüz yaşanabilmesi kabil bir olasılık olmadığından doğa bilimlerindeki kabil deney ve gözleme dayanamaz.

Tarih sözcüğünün Batı dillerindeki müşterek kontralığı, Grekçe: ἱστορία, historiá (fehvaı “soruşturma”) teriminden türemiştir.[4] İyonya lehçesinde bildirme, ses seda iktibas aracılığıyla bilgi edinme anlamlarında kullanılan lügat, Attika lehçesinde görerek, tanık olarak bilme anlamlarının semtı keşik çok henüz geniş bir fehva gönülğiyle fizik, coğrafya, astronomi, bitki ve efsanevi bilgisi ve hatta yavaş yavaş doğa bilgisini kapsayacak şekilde kullanılmıştır. Edward Carr’ın teşhismıyla tarih, “doğrulanmış olgular kümesi”nden diğer bir şey değildir.[5]