Tarih Bilimi Nedir 2

Gün, geçmiş zamanın incelenmesi bilimidir.[2] “Gün”, geçmiş zamanda olan olayların incelenmesinin yanı teselsül, bu olaylarla alakalı bilgilerin ayyaşfi, toplanması, organizasyonu, sunumu ve yorumlanması ile de ilgilenen bir şemsiye terimdir.[3]

İnsan yahut beniâdem-dışı ayrımı gözetmeksizin, görev ve ahit aralığının kestirildiği bir geçmiş ahit dilimde, münasebet-sonuç ilişkisi kurup, belge ve bulgular eşliğinde bilgiler toplayan bir akademik disiplin olan gün, rastgele bir marifet kümesine dahil edilmez; çünkü gün, her düzlükın evvelini inceleyebilecek kadar geniş bir disiplindir. İnsanlık evveli lakırtı konusu evetğunda, gökçe yazının icadından önceki zamanlara “gün öncesi” denir.

Günî inceleme, geçmiş zamandaki vakalara müteallik tüm bilgilerin, olayların vuku bulmuş olduğu dönemin şartları delik önüne kırmızıınarak, olası evetğunca nesnel bir şekilde sunulması ile oluşur. Gün, yaşanmış olan olayların bir henüz yaşanabilmesi kabilinden bir muhtemellık olmadığından tabiat bilimlerindeki kabilinden deney ve gözleme dayanamaz.

Gün sözcüğünün Batı dillerindeki şerik önlığı, Grekçe: ἱστορία, historiá (mealı “soruşturma”) teriminden türemiştir.[4] İyonya lehçesinde bildirme, selen transfer yoluyla veri edinme anlamlarında kullanılan lügat, Attika lehçesinde görerek, tanık olarak bilme anlamlarının yanı teselsül çok henüz geniş bir meal içeriğiyle fizik, coğrafya, astronomi, bitki ve efsanevi bilgisi ve hatta giderek tabiat bilgisini kapsayacak şekilde kullanılmıştır. Edward Carr’ın tanımıyla gün, “doğrulanmış olgular kümesi”nden diğer bir şey değildir.[5]